|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Anayasa Değişikliği Türkiye'de anayasa değişikliği çalışmaları tartışılırken, anayasa reformu ihtiyacı olup olmadığı konuşulurken, Türkiye'nin anayasa serüveni ve Anayasa Mahkemesi üzerinde biraz durmak gerek. Anayasa, bir devletin temel kurumlarının nasıl işleyeceğini belirleyen, genel kabul görmüş kurallar bütünüdür ve aynı zamanda kişilerin temel hak ve özgürlüklerini de güvence altına alır. Bazı ülkelerde yazılı, bazılarında ise yazısız olsa da, bir hukuk sistemi içindeki en üstün yasadır. Almanca "Grundgesetz", İngilizce "Constitution", Fransızca "Constitution", İtalyanca "Costituzione" denir; yani Almancası ile "Temel Yasa", diğerlerinde ise "Meydana getirilen, kurulan" anlamlarına gelir. Kısacası bizdeki anlamıyla "Ana - yasa", bir devletin temel kanunudur ve "sosyal sözleşme" anlamına da gelmektedir. Bu bağlamda bir devlet, temel hak ve özgürlükleri güvence altına almış ise "Anayasal devlet" olabilir. Yine bu noktayla ilintili olarak, anayasada yazılı temel hak ve özgürlükleri korumak ve çıkarılan yasaların anayasaya uygunluğunu denetlemekle görevli olan kurum da, "Anayasa Mahkemesi" olmaktadır. Türkiye'nin Anayasa Serüveni Dünyada ilk anayasa, yazılı olmayan İngiliz anayasasını saymazsak, 1787 tarihli Amerikan Anayasası, ikinci anayasa ise, 1789 Fransız İhtilali sonrası oluşturulan, 1791 tarihli Fransız Anayasası'dır. İlk Osmanlı Anayasası'nın 1876 tarihli olduğunu düşünürsek, Türkiye'nin dünyada anayasal hareketlere ilk başlayan birkaç ülkeden biri olduğu söylenebilir. Hâttâ 1808'de yapılan "Sened-i İttifak", 1839'da ilân edilen Tanzimat Fermanı ve 1856 tarihli "Islahat Fermanı" da içerikleri bakımından anayasal nitelikte belgeler olduğu göz önünde bulundurulursa; Türkiye'nin anayasa serüveninin 1808'de başladığı anlaşılır. 1876'daki Birinci Meşrutiyeti takiben meydana getirilen "Kanun-u Esasîsi" anayasa özelliklerini yerine getiren bir belge niteliğindedir. Ardından 1908'deki İkinci Meşrutiyetin bir yıl sonrasında yapılan anayasa değişiklikleri ile ülkemizde anayasal monarşinin kurulduğunu söyleyebiliriz. TBMM'nin kurulmasının ardından hazırlanan 1921 "Teşkilat-ı Esasiye Kanunu", öncekilere göre daha demokratik bir nitelik taşımaktadır. Cumhuriyet'in kuruluşuyla birlikte yürürlüğe konan 1924 "Teşkilât-ı Esasîye Kanunu" getirdiği anayasa anlayışı ile tam bir anayasa metnidir. 1961'e kadar geçerli olan bu anayasa, 1945 yılında, "mana ve kavramda bir değişiklik yapılmaksızın Türkçeleştirilmiş", fakat Demokrat Parti iktidarı döneminde, 1952'de Türkçeleştirilen metin yürürlükten kaldırılarak, yapılan beş değişiklik tekrar yürürlüğe konmuştur. 1960 askerî darbesi ardından gerçekleştirilen 1961 Anayasası ise devletin insan haklarına dayanması ve sosyal bir hukuk devletini öngörmesiyle diğerlerinden ayrılır. Bu anayasada da, ağırlıklı olarak 1971 askerî darbesi döneminde olmak üzere, yedi değişiklik yapılmıştır. Şu an yürürlükte olan anayasa ise 1980 askerî darbesinin ardından kabul edilen 1982 Anayasası'dır. Bugünkü Durum İktidar partisi tarafından uzunca bir süredir gündemde tutulan "anayasa reformu" ya da "anayasa değişikliği", yoğun olarak tartışılmakta ve bir çok ağız farklı farklı görüşler bildirmektedir. "Bu 12 Eylül Anayasasıdır" diyen CHP Manisa Milletvekili Şahin Mengü, "Bu Anayasayı beğenmeyebilirsiniz, eleştirebilirsiniz, parça parça edebilirsiniz. Ama bu anayasa yürürlükte olduğu sürece, anayasanın hükümlerine uymak zorundasınız" derken, Adalet ve Kalkınma Partisi'nin bir toplantısında konuşan Genel Başkan Yardımcısı Abdülkâdir Aksu, gazetecilerin "yargı ve hükümet arasında sürtüşme var, bununla alakalı ne yapmayı planlıyorsunuz ?" şeklindeki sorusu üzerine, "yeni bir anayasa reformu için çalışmalarını sürdürdükleri" yönünde beyanat vermiştir. Anayasa konusunda en yetkili mercii olan Anayasa Mahkemesi Başkanı Haşim Kılıç ise görüşünü şöyle dile getirdi: "Ülkenin ciddi anayasal reforma ihtiyacı yok mu ? Var. Ama bunun tüm partilerin tam uzlaşma ile sağlanması gerekir... O nedenle, bir değişiklik yapılacaksa, tüm hassasiyetleri dikkate alan bir geniş uzlaşma ortamı gerekiyor." |
 |
| www.anayasadegisikligi.com sitesi Türkiye'nin internet reklamcılığında bir numarası www.nerededir®.com tarafından Türkiye Gündemi Projesi olarak hazırlanmıştır. Tamamen kamuoyunun nabzını tutmak amaçlı olarak oylama, anket ve refendum altyapısı ile sizlere sunulmaktadır. Bu sitede yapılan yorumlardan sadece yorumu yapanlar sorumlu olup SB Teknoloji sorumluluk taşımamaktadır. |